Açmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Açmak– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Açmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Tıkamak

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Açmak kelimesinin anlamı:

1. -i Bir şeyi kapalı durumdan açık duruma getirmek:
      “Kapıyı açıp içeri giriyorum.” – Adalet Ağaoğlu

2. -i Engeli kaldırmak:
      Karla kapanan yolu açmak.

3. -i Sarılmış, katlanmış, örtülmüş veya iliklenmiş olan şeyleri bu durumdan kurtarmak:
      “Kadın hamalı dışarı çıkardı, sonra çantasını açıp birkaç lira çıkardı.” – Memduh Şevket Esendal

4. -i Bir şeyi, bir yeri oyarak veya kazarak çukur, delik oluşturmak.

5. -i Tıkalı bir şeyi bu durumdan kurtarmak:
      Su borusunu açmak.

6. -i Alanını genişletmek:
      Anıtın çevresini açmak.

7. -i Birbirinden uzaklaştırmak:
      Kollarını açtı.

8. -i Yarmak:
      Çıbanı açmak.

9. -i Düğümü veya dolaşmış bir şeyi bu durumdan kurtarmak:
      Yumağı açmak.

10. -i Bir toplantıyı, etkinliği başlatmak.

11. -i Bir kuruluşu, bir iş yerini işler duruma getirmek.

12. -i Bir aygıtı, bir düzeneği çalıştırmak:
      “Dönüş yolunda radyoyu açtık.” – Elif Şafak

13. -i Alışverişi başlatmak:
      Bakan, tütün piyasasını açtı.

14. -i Rengin koyuluğunu azaltmak:
      Bu boyayı biraz daha açmalı.

15. -i Yakışmak, güzel göstermek:
      Bu renk odayı açtı.

16. -i Ferahlık vermek.

17. -i Beğenmek:
      Burası beni açmadı, başka yere gidelim.

18. -i Bir konu ile ilgili konuşmak.

19. -i Avunmak veya danışmak üzere söylemek, içini dökmek:
      “Size derdimi açmaya geldim.” – Falih Rıfkı Atay

20. -i Satranç, poker vb. oyunları başlatmak.

21. nesnesiz Yapmak, düzenlemek:
      Sınav açmak.

22. nesnesiz Ayırmak, tahsis etmek:
      Senin için üst katta bir oda açtık.

23. -i Görünür duruma getirmek:
      Kollarını, göğsünü açmış.

24. nesnesiz Bulutların dağılmasıyla gökyüzü aydınlanmak:
      Hava açtı.

25. nesnesiz, mecaz Geçit sağlamak:
      İki oda arasına kapı açtık.

26. -i, mecaz Sıkılganlığını, utangaçlığını gidermek:
      Öğretmen sürekli konuşuyor, öğrenciyi açmak istiyordu.

27. -i, eskimiş Savaşla almak, fethetmek.

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Tıkamak kelimesinin anlamı:

1. -e, nesnesiz Bir şeyin ağzını, deliğini, içine konulan veya dışarıdan uygulanan bir nesneyle kapamak:
      “Ahmet kızın ağzına bir mendil tıkadı.” – Sait Faik Abasıyanık

2. -i Yol, su, geçit vb. şeyleri bir engelle işlemez, akmaz, geçilmez duruma getirmek.

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.