Çapraz kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Çapraz– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Çapraz kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Düz

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Çapraz kelimesinin anlamı:

1. sıfat Eğik olarak birbiriyle kesişen.

2. sıfat İki taraflı, karşılıklı:
      Çapraz ateş.

3. zarf Eğik bir biçimde:
      “Boynuna çapraz astığı tüfeğini yokladı.” – Samim Kocagöz

4. isim Karşı tarafın yanı:
      “Oturuşunu değiştirdi, çaprazındaki masayı değil de hemen sağındakini görecek şekilde yan döndü.” – Elif Şafak

5. isim Bir tür olta iğnesi.

6. isim, halk ağzında Kopça, düğme.

7. isim, spor Güreşte rakibin koltuk altından kol geçirip sarma oyunu.

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Düz kelimesinin anlamı:

1. sıfat Yatay durumda olan, eğik ve dik olmayan:
      Düz tahta.

2. sıfat Kıvrımlı olmayan, doğru, stabil:
      Düz çizgi.

4. sıfat Kısa ökçeli, ökçesiz (ayakkabı).

5. sıfat Yayvan, altı derin olmayan:
      Düz kayık. Düz tabak.

6. sıfat Kıvırcık veya dalgalı olmayan (saç).

7. sıfat Yalın, sade, süssüz:
      Düz bir anlatım.

8. sıfat Çizgisiz, desensiz ve tek renkli:
      Düz bir kumaş.

9. isim Engebesiz olan yer, düzlük, ova:
      “Kardaş gitmem Diyarbakır düzüne / Kızlar peri olsa bakmam yüzüne” – Halk türküsü

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.