Dağıtmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Dağıtmak– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Dağıtmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Toplamak

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Dağıtmak kelimesinin anlamı:

1. -i Toplu durumda bulunanları birbirinden uzaklaştırmak veya ayırmak:
      “Düşman ordusunu çil yavrusu gibi dağıtırlardı.” – Yahya Kemal Beyatlı

2. -i, nesnesiz Belli bir orana göre bölüştürmek, pay etmek, tevzi etmek:
      “Cebinden cüzdanını çıkarıp çocukları için harçlık dağıttı.” – Lâtife Tekin

3. -i Herhangi bir şeyi ayrı ayrı kimselere vermek:
      “Selamlar dağıtarak telaşsız ve yorgun bana doğru yürüyordu.” – Refik Halit Karay

4. -i Bir şeyin veya bir yerin düzenini bozmak:
      Odayı dağıtmak. Kâğıtları dağıtmak.

5. nesnesiz İletmek, ulaştırmak.

6. -i, mecaz Yenilgiye uğratmak.

7. -i, mecaz Bir topluluğun varlığına son vermek, feshetmek:
      Kooperatifi dağıttılar.

8. -i, mecaz Kurulu bir düzeni bozmak.

9. -i, mecaz Etkisini, gücünü azaltmak, gidermek.

10. nesnesiz, mecaz Ne yaptığını bilmeyecek kadar içip kendinden geçmek.

11. nesnesiz, argo Değişik sebeplerle kendini koyuvermek, beklenmedik davranışlarda bulunmak.

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Toplamak kelimesinin anlamı:

1. -i Bir araya getirmek:
      “Şairin bütün eserlerini, bütün hatıralarını toplayacak.” – Orhan Seyfi Orhon

2. nesnesiz Devşirmek:
      Kırlardan çiçek topladık.

4. -i Dağınıklıktan kurtarmak:
      Bu odayı biraz toplamak gerek.

5. -i Bir araya getirmek, düzene sokmak, düzeltmek:
      “Uzun yağlı saçlarını parmaklarıyla taradı, kalpağının altında topladı.” – Memduh Şevket Esendal

6. nesnesiz Artırıp biriktirmek:
      Epey servet toplamış.

7. nesnesiz Hizmete çağırmak:
      Asker toplamak.

8. -i Vergi veya bağışı verecek olanlardan almak.

9. nesnesiz Şişmanlamak, kilo almak.

10. nesnesiz Çıban, yara irinlenmek.

11. -i, matematik Sayıları veya nicelikleri birbirine ekleyip toplamını bulmak.

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.