Dizmek kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Dizmek– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Dizmek kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Bozmak

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Dizmek kelimesinin anlamı:

1. -e, -i Bazı nesneleri iplik, tel vb.ne geçirmek:
      “Ortada, hasırların üstünde yığılı tütün yapraklarının etrafında, ana, iki kız oturmuş tütün diziyorlardı.” – Necati Cumalı

2. -e, -i Yan yana veya üst üste sıralamak:
      “Odanın ortasına üç ayaklı masayı koymuş, etrafına sandalyeleri diziyordu.” – Peyami Safa

3. -e, -i Harfleri yan yana getirerek yazı düzenlemek.

4. -e, -i Düzenlemek, hazırlamak:
      “Daha önce kahvaltıyı gül motifli, basma örtülü küçük masaya dizmişti.” – Haldun Taner

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Bozmak kelimesinin anlamı:

1. -i Bir şeyi kendisinden beklenilen işi yapamayacak duruma getirmek:
      Bu iki radyo istasyonu birbirini bozuyor.

2. -i Bir yerin, bir şeyin düzenini karıştırmak.

4. -i Geçersiz bir duruma getirmek:
      “Eğer nişanını bozduysa yazıklar olsun.” – Memduh Şevket Esendal

5. -i Büyük parayı küçük birimlere ayırmak:
      Bir milyon lira bozar mısın?

6. -i Bozguna uğratmak, yenmek, mağlup etmek:
      Düşman ordusunu bozmak.

7. -i Altını paraya çevirmek, bozdurmak.

8. -i Yabancı ülke parasını Türk parasına çevirmek.

9. -i Bağ veya bostanın son ürününü toplamak:
      Bostanı bozduk.

10. -i Kızlığına zarar vermek.

11. -i Biçimini ve kullanılışını değiştirmek:
      “Eskileri bozuyor; beni, çocuğu giydiriyor.” – Ömer Seyfettin

12. -i Bırakmak, dağıtmak:
      “Tam biraz rahat edeceğim, işimi bozuyorsun.” – Sait Faik Abasıyanık

13. -i, mecaz Bir kimseyi beklemediği bir davranış karşısında bırakarak veya sözünü yalana çıkararak küçük düşürmek:
      Adamcağızı fena bozdunuz.

14. -le, mecaz Aklını yitirecek derecede bir şeye düşkün olmak:
      Adamcağız politika ile bozmuş.

15. -i, mecaz Kötü duruma getirmek.

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.