Doğmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Doğmak– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Doğmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Batmak

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Doğmak kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Dünyaya gelmek.

2. nesnesiz Güneş, ay, yıldız ufuktan yükselerek görünmek:
      “Güneş doğarken yola düzüldük.” – Reha Mağden

3. -e Düşünce, hayal vb. zihinde birdenbire oluşmak.

4. nesnesiz, mecaz Ortaya çıkmak, sonucu olmak:
      “Nezaket denen şey, kadının hanımlaşması ile beraber doğdu.” – Falih Rıfkı Atay

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Batmak kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Bir sıvının üstündeyken içine gömülmek:
      “Sonra hani bir gemimiz batmıştı.” – Sait Faik Abasıyanık

2. nesnesiz Dünya’nın dönüşü dolayısıyla Güneş, Ay ve yıldız ufkun altına inmek:
      “Güneş renksiz bulutlar altında batıyordu.” – Ömer Seyfettin

4. nesnesiz Kirlenmek:
      Üstüm başım battı.

5. -e Saplanmak:
      “Ayağına yolda diken batmıştı.” – Osman Cemal Kaygılı

6. -e Tedirgin etmemesi gereken şeyler tedirgin etmek:
      Bazı kimselere para batar, sarf edecek yer ararlar.

7. -e Hoşa gitmeyen bir duruma uğramak:
      “Abdi Bey’in sabırsız, çabuk parlamaya yatkın mizacına karısının tevekkülü ve sakinliği fena hâlde batıyor.” – Attila İlhan

8. nesnesiz Yok olmak.

9. -e Çökmek:
      “İçeriye batmış gözleri kadına dikilmişti.” – Sait Faik Abasıyanık

10. nesnesiz, mecaz Daha kötü bir duruma uğramak.

11. nesnesiz, mecaz Yıkılmak, egemenliği sona ermek:
      “Bizans kurulduğundan battığı tarihe kadar 1125 sene geçmişti.” – Yahya Kemal Beyatlı

12. -e, mecaz Dokunmak, incitmek:
      Onun her sözü bana batar.

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.