Dolu kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Dolu– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Dolu kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Boş

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Dolu kelimesinin anlamı:

1. sıfat İçi boş olmayan, dolmuş, meşbu, pür, boş karşıtı:
      Su ile dolu bir şişe.

2. sıfat Bir yerde sayıca çok:
      Dağda keklik dolu.

3. sıfat Boş yeri olmayan, her yeri tutulmuş olan:
      “Haftaya pazartesiye kadar bütün uçaklar dolu.” – Attila İlhan

4. sıfat Boş vakti olmayan, meşgul:
      Bugün doluyum.

5. sıfat Çok olan (iş, uğraş, olay vb.).

6. sıfat İçinde atılacak mermisi bulunan (top, tüfek vb. ateşli silahlar):
      Tabanca doludur, dikkat edin.

7. sıfat Tornacılıkta delik açılmamış (gereç).

8. sıfat, mecaz Bir duygunun güçlü etkisinde olan.

9. isim, eskimiş İçki doldurulmuş bardak.

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Boş kelimesinin anlamı:

1. sıfat İçinde, üstünde hiç kimse veya hiçbir şey bulunmayan, dolu karşıtı:
      “Yaralı kaymakamla iki emir eri de boş kalan kompartımana rahatça yerleştiler.” – Aka Gündüz

2. sıfat Görevlisi olmayan (iş, görev), münhal:
      Boş kadro.

4. sıfat Kullanıldıktan sonra içinde bir şey bulunmayan, kirli (bardak, çanak vb.):
      “Tam bu sırada yanlarından elindeki tepside boşlarla ortalıkçı bir çocuk geçmektedir.” – Tarık Buğra

5. sıfat, mecaz Anlamsız:
      “Bütün bunlar güneşli ve rüzgârlı bir günün boş vaatleri miydi?” – Nazım Hikmet

6. sıfat, mecaz Bilgisiz:
      “Daha meselesiz, daha cahil, daha boş, daha yakışıklıydılar.” – Sait Faik Abasıyanık

7. sıfat, mecaz Bir işe yaramayan, yararsız:
      “Yaşlı başlı insanlarız, dedi. Birbirimizi boş tesellilerle aldatacak değiliz.” – Reşat Nuri Güntekin

8. zarf, mecaz Habersiz, hazırlıksız bir biçimde:
      “Tatar dilencinin küfürlerine işte böyle boş yakalandım.” – Orhan Pamuk

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.