İlerlemek kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –İlerlemek– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

İlerlemek kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Gerilemek

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre İlerlemek kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Bulunduğu yerden daha ileriye gitmek, yol almak:
      “Vapur durmadan düdük çalarak ilerliyordu.” – Halide Edip Adıvar

2. nesnesiz Vakit geçmek:
      “Mevsimin ilerlemiş olmasına karşın hâlâ direnen bir iki gelincik ve papatya…” – Oktay Rifat

3. nesnesiz Daha güçlü, daha etkili duruma gelmek:
      Ahbaplık ilerledi. Hastalık ilerledi.

4. nesnesiz Daha iyi, daha yüksek bir düzeye, aşamaya erişmek, gelişmek, terfi etmek, terakki etmek:
      “Tercüme ilerledikçe tuhaflıklar insanı rahatsız etmeye başlıyor.” – Cemil Meriç

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Gerilemek kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Geri çekilmek, geriye çekilmek:
      “Dürdane gerileyip baktı, kurnaz bir kahkaha ile göğsü oynadı.” – Mahmut Yesari

2. nesnesiz Daha aşağı bir dereceye düşmek.

4. nesnesiz, mecaz Bir tepki karşısında katı sayılan bir tutumdan vazgeçmek.

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.