Temiz kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Temiz – kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Temiz kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Kirli, Pis

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Temiz kelimesinin anlamı:

1. sıfat Kirli, lekeli, pis, bulaşık olmayan, arı (I), pak, münezzeh, hijyen, hijyenik:
      “Ayak basacak tek adımlık temiz yer yok.” – Adalet Ağaoğlu

2. sıfat Özenle yapılmış:
      Temiz iş.

3. sıfat Çok az kullanılmış veya hiç kullanılmamış olan, özrü olmayan:
      Temiz araba.

4. sıfat, mecaz Ahlakça lekesiz, necip, nezih.

5. sıfat Sabıkasız.

6. zarf Kirli, lekeli, bulaşık olmayan bir biçimde:
      Temiz giyinmek.

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Kirli kelimesinin anlamı:

1. sıfat Leke, toz vb. ile kaplı, pis, murdar, mülevves.

2. sıfat Aybaşı durumunda bulunan (kadın).

3. sıfat, mecaz Toplumun değer yargılarına aykırı olan:
      “Bu isim bana bir zamanlar İstanbul’un en kirli âlemlerinde yuvalanmış bir simayı hatırlattı.” – Halit Ziya Uşaklıgil

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Pis kelimesinin anlamı:

1. sıfat Leke, toz veya kirle kaplı olan, kirli, iğrendirici, murdar, mülevves.

2. sıfat Kendinde pislik olan veya pislenmiş olan:
      Lağım suları pistir.

4. sıfat, mecaz Çirkin, sevimsiz olan:
      “Demin o pis, ukala suratıyla sırıta sırıta yanıma yaklaştı.” – Reşat Nuri Güntekin

5. sıfat, mecaz İçinden çıkılması çok güç, karışık:
      Pis bir iş.

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.