Tırmanmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Tırmanmak– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Tırmanmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı İnmek

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Tırmanmak kelimesinin anlamı:

1. -e El ve ayaklarıyla tutunarak veya tırnaklarını iliştirerek dik bir yere çıkmak:
      “Adam yüze yüze geldi ve bir maymun çevikliğiyle küpeşteye tırmanıp güverteye atıldı.” – Halikarnas Balıkçısı

2. -i Yokuş, merdiven vb. çıkmak:
      “Arabalarımız yavaş yavaş yükselen bir yokuşu tırmanıyordu.” – Hamdullah Suphi Tanrıöver

3. -e Bitki, yakınındaki bir nesneye tutunarak yükselmek:
      Hanımeli bizim kata kadar tırmandı. Sarmaşıklar bahçe duvarına tırmanmış.

4. -e Bir şeyin eğimini izleyerek yükselmek:
      “Boğazın karşı yakasına tırmanan yolda atı üstünde, tarlasından Urla’ya dönen bir rençperle karşılaştılar.” – Necati Cumalı

5. nesnesiz, mecaz Belli bir durum, olay gittikçe güç kazanmak, giderek etkisini artırmak.

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre İnmek kelimesinin anlamı:

1. -den Yüksekten veya yukarıdan aşağıya doğru gelmek.

2. -den Bir taşıt veya binek hayvanından yere basmak:
      “Tramvayın ön tarafından hızla inerken, arkasından bir sesin bağırdığını gördü.” – Peyami Safa

4. -e Bir yerden başka bir yere gitmek, varmak:
      “Bünyamin, gücünün yettiği kadar hızlı yürüyüp Haliç’e indi.” – İhsan Oktay Anar

5. -e Konaklamak:
      “Samananbarı köyünün en büyük ve gösterişli evine inmişlerdi.” – Halide Edip Adıvar

6. nesnesiz Alçalıp eski durumuna dönmek:
      Sular indi. Şiş indi.

7. nesnesiz Fiyatı düşürmek:
      Bin lira daha indim, gene almadı.

8. -den Değeri düşmek:
      Altın fiyatları indi.

9. -e, argo Vurmak:
      Şimdi kafana inerim!

10. nesnesiz Yıkılmak:
      Yağmurdan duvar inmiş.

11. -e İnme gelmek:
      Sağ tarafına inmiş.

12. -den Bir yeri kaplamak, basmak veya bir yerden akmak, kaymak:
      “Gemi baş döndüren zaferli bir gürültüyle indi sulara.” – Çetin Altan

13. -den Uzamak, ulaşmak:
      “Beyaz taşlardan yapılmış kısa bir duvarın ötesindeki zeytinlik ta vadiye kadar iniyordu.” – Ömer Seyfettin

14. -den Ağmak.

15. -den Sayısı azalmak:
      “Evvelden daha çok olduğumuzu zannettiğim hâlde sayımız son günlerde bu miktara inmiştir.” – Reşat Nuri Güntekin

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.