Toplanmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Toplanmak– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Toplanmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Dağılmak

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Toplanmak kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Toplama işine konu olmak:
      Ağaçtaki meyveler toplandı.

2. nesnesiz Bir araya gelmek:
      “Alp’ın ilk bahadırlığını işiten yurttaşlar etrafına toplandılar.” – Ahmet Hikmet Müftüoğlu

3. nesnesiz Toplantı yapmak.

4. nesnesiz Kendine çekidüzen vermek.

5. nesnesiz Seyahat etmek, taşınmak vb. için hazırlanmak.

6. nesnesiz Şişmanlamak:
      “Kısacık boylu, kara kuru Nadir Hanım’ın yerinde şimdi şişman denilecek kadar etlenmiş, toplanmış, yağlanmış bir hanım var.” – Memduh Şevket Esendal

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Dağılmak kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Toplu durumdayken ayrılıp birbirinden uzaklaşmak:
      “Zaten arkadaşlarımın her biri bir yana dağılmıştı,” – Ahmet Ümit

2. nesnesiz Değer ve birimler belli etkenlerle, oranlı olarak bölünmek.

4. nesnesiz Karışık duruma gelmek, düzeni bozulmak:
      “Siyah saçları hare hare suyun yüzüne dağıldı.” – Cahit Uçuk

5. nesnesiz, mecaz Birliği, beraberliği bozulmak:
      Golü yiyince takım dağıldı. Babanın ölümünden sonra aile dağıldı.

6. nesnesiz, mecaz Bir topluluğun, kuruluşun varlığı son bulmak, fesholunmak, münfesih olmak.

7. nesnesiz, mecaz Yavaş yavaş kaybolmak, yok olmak.

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.