Uçmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Uçmak– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Uçmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Konmak

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Uçmak kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Kuş, kanatlı böcek vb. hareketli kanatları yardımıyla havada düşmeden durmak, havada yol almak:
      “Biraz havalanıp bir başka kayaya kadar uçtu.” – Sait Faik Abasıyanık

2. nesnesiz Uçak vb. araçlar özel mekanizma ile yerden yükselmek, havada yol almak.

3. nesnesiz Sıvı, gaz veya buhar durumuna geçmek.

4. nesnesiz Rengi solmak:
      “Rengi birdenbire uçtu.” – Peyami Safa

5. nesnesiz Rüzgâr veya başka bir itici güçle yerinden ayrılıp uzağa gitmek:
      Bu gece tahta perde uçmuş.

6. nesnesiz Yüksek yerden düşmek veya yuvarlanmak.

7. nesnesiz Belirmek:
      “Sakalı yeni çıkmış, yüzünde çocukça ifadeler uçuyordu.” – Sait Faik Abasıyanık

8. nesnesiz Patlayıcı madde ile parçalanmak.

9. nesnesiz Uçar gibi dalgalanmak:
      “Elleri trençkotunun cebinde, gözlerini karşı kıyıya dikmiş, saçları savrulurcasına geriye uçuyor.” – Attila İlhan

10. nesnesiz Çok hızlı gitmek:
      “Hele bir asfalta çıkalım görürsünüz bey, derdi. Uçar bu bizim külüstür.” – Reşat Nuri Güntekin

11. nesnesiz Hava yolu ile gitmek:
      Yarın İstanbul’a uçuyorum.

12. nesnesiz, mecaz Yok olmak, ortadan kaybolmak:
      “Bütün kararları uçmuştu. Yüzünde iradesiz hatlar belirdi.” – Sait Faik Abasıyanık

13. nesnesiz, mecaz Çok sevinmek.

14. nesnesiz, mecaz Gerçek hayattan uzaklaşıp düşlere dalmak.

15. nesnesiz, argo Keyif verici veya uyuşturucu madde aldıktan sonra kendinden geçmek.

16. nesnesiz, şaka yollu Aşırılmak:
      Bizim kitaplar uçmuş.

17. nesnesiz, din bilgisi Dinî inanışa göre ruh ölümden sonra göğe yükselmek.

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Konmak kelimesinin anlamı:

1. -e Kuş, kelebek, uçak, toz vb. bir yere inmek:
      “Bir bülbül gelip konmuştu havuzun kıyısına.” – Çetin Altan

2. -e Yolculukta geceyi geçirmek için bir yerde kalmak, konuk olmak.

4. -e, mecaz Bir şeyi emeksiz edinmek:
      “Ayşe de yarın öbür gün bir lise hocası olacak belki de servete de konacaktı.” – Halide Edip Adıvar

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.