Yayılmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı nedir?

Yukarıda örneklerini verdiğimiz –Yayılmak– kelimesinin zıt-karşıt anlamlısı ve örnek içerisinde kullanımının nasıl olması gerektiğinin bilgisini veriyor olacağız. 

Yayılmak kelimesinin zıt (karşıt) anlamlısı Toplanmak

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Yayılmak kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Yayma işine konu olmak veya yayma işi yapılmak.

2. nesnesiz Hastalık, pek çok kimseye geçmek veya bulaşmak.

3. nesnesiz Genelleşmek:
      “O zamanlarda saz, halkın bütün sınıfları arasında iyice yayılmıştı.” – Abdülhak Şinasi Hisar

4. nesnesiz Herkes tarafından duyulmak.

5. nesnesiz Genişlemek, büyümek:
      “Bu âdet bir fabrika sahibinin acıklı hayat hikâyesiyle birlikte kondulara yayıldı.” – Lâtife Tekin

6. nesnesiz Serilmek, döşenmek:
      Odaya bir kilim yayıldı.

7. nesnesiz Koyun, inek vb. otlamak.

8. nesnesiz Rahat bir biçimde, sere serpe oturmak.

9. nesnesiz, fizik Kaynağından çıkan ışık, doğru çizgiler hâlinde türlü yönlere dağılmak.

10. nesnesiz, mecaz Ayrıntıya girmek, açılmak:
      “Türlü yönlerden ele alınabilecek olan bu konuda şimdilik pek yayılmak istemiyorum.” – Orhan Veli Kanık

(TDK)Türk Dil Kurumu’na göre Toplanmak kelimesinin anlamı:

1. nesnesiz Toplama işine konu olmak:
      Ağaçtaki meyveler toplandı.

2. nesnesiz Bir araya gelmek:
      “Alp’ın ilk bahadırlığını işiten yurttaşlar etrafına toplandılar.” – Ahmet Hikmet Müftüoğlu

4. nesnesiz Kendine çekidüzen vermek.

5. nesnesiz Seyahat etmek, taşınmak vb. için hazırlanmak.

6. nesnesiz Şişmanlamak:
      “Kısacık boylu, kara kuru Nadir Hanım’ın yerinde şimdi şişman denilecek kadar etlenmiş, toplanmış, yağlanmış bir hanım var.” – Memduh Şevket Esendal

NOT : İki kelimenin (kökeninin ne olduğuna bakmaksızın) anlamdaş, anlamları eş, yakın anlam taşıyan veya zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekmektedir..Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlam Nedir?

Birbiriyle çelişen özellikler barındıran yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklere “Zıt Anlamlı Kelimeler” veya “Karşıt Anlamlı Kelimeler” denir.

–>Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur.

–>Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı sayılmaz.